Javascript is required to view this map.

Christelijk Lyceum

Dit artikel is gevalideerd door een expert

Lokatie

IJsselkade

In 1919 beijvert een groep Zutphense notabelen zich voor de oprichting van een christelijke middelbare school in de stad.
Het kersverse schoolbestuur heeft niet veel geld, nieuwbouw zit er niet in. Het bestuur koopt daarom een bestaand patriciërspand aan de IJsselkade (nr. 4).

Het pand wordt van binnen verbouwd tot school. De docentenkamer komt in de serre, die uitzicht biedt op de binnentuin, die de leerlingen als schoolplein gebruiken. Deze tuin was ook via een poortje aan de Oude Wed te bereiken.
Dr. J. H. Gunnink (‘Jut’) uit Schiedam wordt als eerste rector benoemd (1920-1932). Dit ondanks informatie waaruit blijkt dat hij weinig ambitieus is en geen orde kan houden. Gunnink gaat naast de school wonen.
A. Gerrits is de eerste conciërge. Hij verdient zes gulden in de week en mag in de school zijn werk als beeldhouwer voortzetten. Gerrits en zijn gezin trekken in een bijgebouw van de school.
De school begint met twee opleidingen aan: Hogere Burgerschool (HBS) en de Middelbare School voor Meisjes (MMS).
Het Christelijk Lyceum trekt al meteen veel leerlingen uit omliggende plaatsen. Er komen zelfs kinderen uit andere delen van het land naar de school. Die kinderen worden ondergebracht in het aanpalende internaat, dat wordt bestierd door de familie Verkuijl.

Een curatorium bestaande uit dominees en adellijke lieden uit de omgeving houdt toezicht op het schoolbestuur en de rector.
In 1923 en later in de jaren dertig volgen enkele interne verbouwingen. Geld voor een nieuw gebouw is er nog steeds niet.
In de vroege meidagen van 1940 loopt het gebouw veel schade op.
Bij het vergissingsbombardement van oktober 1944 raakt het gebouw zwaar beschadigd. De aanpalende conciërgewoning van Gerrits is geheel verwoest. Op last van de Duitse bezetter wordt het schoolgebouw in december gesloopt.
In het vroege1945 hervat het Christelijk Lyceum de lessen op diverse locaties in Zutphen, Almen en Warnsveld. In oktober van datzelfde jaar neemt de school haar intrek in de leegstaande gebouwen van het Oude en Nieuwe Gasthuis aan het Basseroord. De patiënten van deze instelling zijn in september 1944, na het ontploffen van de munitietrein, al naar het buitengesticht Groot Graffel in Warnsveld verhuisd.
In 1949 begint de bouw van het nieuwe onderkomen aan de Isendoornstraat. In januari 1951 wordt de school geopend.
Bron: Jappie Berger, Ada Bron en Jaap Pott, 75 jaar Baudartius
Sfeervol, gezellig en een tikje elitair. Zo omschrijft mevrouw J. Withuis uit Zutphen het Christelijk Lyceum, waar zij van 1940 tot 1947 leerling was. Op het Lyceum werd je niet zomaar aangenomen. "Uit mijn lagere schoolklas gingen er maar twee of drie naar het Lyceum." De uitverkorenen kwamen veelal uit de betere kringen; kinderen van fabrieksdirecteuren en adellijke kringen waren goed vertegenwoordigd. Ook had het Lyceum veel leerlingen van 'buiten'. "Kinderen die uit plaatsen als Eerbeek en Ruurlo met de fiets hier naar toe kwamen." Het naastgelegen internaat, bestierd door de familie Verkuijl, verdient een aparte vermelding. "Daar zaten leerlingen uit het Westen en kinderen van Indië-gangers. Dat sprak ons als pubermeisjes natuurlijk tot de verbeelding", memoreert ze. Withuis, een geboren en getogen Zutphense, meldde zich in het eerste oorlogsjaar aan op het Lyceum. "We merkten weinig van de oorlog." In haar klas zat een NSB-jongen. "Die was niet geliefd. We deden hatelijk tegen hem, maar durfden ook niet al te veel. Bang als we waren om te worden verraden." De laatste oorlogsjaren veranderde er veel op het schooltje. "Steeds meer jongens bleven thuis, ondergedoken voor de Arbeitseinzats." Het bombardement van oktober 1944 is een scharniermoment voor de school. De Engelse bommen, bedoeld voor de IJsselbrug, veranderen het gebouw in een puinhoop. "Alle ramen waren stuk, er zaten scheuren in de muur. De schei- en natuurkundelokalen in de kelder waren onbruikbaar geraakt." Na het bombardement kregen de leerlingen nog en tijdje verspreid over Zutphen, Almen en Warnsveld les. Het gebouw aan de IJsselkade verdween nog in december 1944 onder de slopershamer. Withuis herinnert zich dat een handvol docenten actief was in het verzet. Dat gold bijvoorbeeld voor meneer Van Griethuijsen, docent klassieke talen. Hij heeft nog vastgezeten in het toenmalige Huis van Bewaring aan de Martinetsingel. Van Griethuijsen had alle geluk van de wereld; hij werd door de Duitsers in maart 1945 vrijgelaten. Daardoor ontsnapte hij aan de executie op de IJsselkade van 31 maart van dat jaar. Bij die executie, gehouden in het zicht van de bevrijding, zijn negen Zutphenaren doodgeschoten. De oud-Lyceumleerlingen David Sonnenberg en Henk Lier, zoon van de scheikundeleraar Van Lier, maakten deel uit van de groep geëxecuteerden. Deze dag geldt nog steeds één van de zwartste bladzijden uit de geschiedenis van het Lyceum, nu Baudartius College. In de loop van 1945 betrok het Lyceum het deels leegstaande complex van het Oude en Nieuwe Gasthuis, even verderop aan het Basseroord. "We kwamen na de zomer van 1945 een jaartje ouder en ook wel aangeslagen terug op school", vertelt Withuis. "Niets was meer hetzelfde. Het ONG was natuurlijk geen schoolgebouw. Je had er geen echte lokalen. De typische Lyceumsfeer van voor 1944 is nooit meer terug gekomen."
 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

Bijgevoegde bestanden
Changes made to the attachments are not permanent until you save this post.
Het maximum grootte van geuploade bestanden is 2 MB. U kunt alleen bestanden met de volgende extensies uploaden: jpg jpeg gif png.
CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt om te testen indien u een menselijke bezoeker bent teneinde spam-inzendingen te vermijden.
16 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.